Handleiding EBRO

Checklist prioritering van uitgangsvragen
Is een richtlijn de beste optie om deze uitgangsvraag op te lossen of zijn andere maatregelen beter, bijvoorbeeld indicatoren, voorlichting, lokale werkafspraken of wetgeving
Is er een probleem dat opgelost kan worden door de aanbeveling als antwoord op de uitgangsvraag? Waar in deze lijst probleem staat, kan bedoeld worden een medisch inhoudelijk of organisatorisch probleem.
Zijn er controverses/verschillen in aanpak van/voor dit probleem?
Zijn er wetenschappelijke bewijzen betreffende (verschillende?) oplossingen voor het probleem?
Is het probleem veranderbaar? Kan een eventueel geformuleerde oplossing voor het probleem ingevoerd (geïmplementeerd) worden in de praktijk. (Zijn daarvoor (niet teveel) belemmeringen?)
Is het probleem in zekere mate prevalent en of ernstig? (bijv: veel voorkomend; geldverslindend; zeer (kwaliteit van) leven(s)bedreigend)
Prioriteren: Kan deze uitgangsvraag beantwoord worden met de bestaande menskracht in de werkgroep en binnen het beschikbare budget?
Heeft de uitgangsvraag draagvlak in de (hele) werkgroep?

Checklist plenaire afspraken literatuursearch
Vaak is er een voorstel voor de literatuursearch. De werkgroep kan aan de hand van deze checklist bepalen of aanvullende criteria wenselijk zijn.
- Databases
Cochrane database
Medline
Embase
Cinahl
Psychinfo
……………………
……………………
- Search in principe vanaf:…………………………………(mnd/jr)
- Search in principe tot:………………………………………(mnd/jr)
- Talen
Nederlands
Engels
Duits
Frans
………………………
………………………
- Definitie patiëntenpopulatie (P) = ……………………………………………………(medisch inhoudelijk)
Eventuele aandachtspunten t.a.v. de patiëntenpopulatie in relatie met diversiteit:
Alleen volwassenen
Alleen kinderen
Leeftijd: ……………………
Geslacht: man/vrouw
Ethnische achtergrond (omschrijven):
Geen beperkingen
- Keuze uitkomstmaten (O): …………………………………………………………………………………………
- Diagnostisch onderzoek: Definitie gouden standaard (C) :…………………………………………………………………………………………

Checklist literatuurselectiecriteria (per subgroep of evt. per uitgangsvraag)
Past de studie inhoudelijk bij de uitgangsvraag: …………………………………………………………………………………………
Studieomvang: aantal patiënten: …………………………………………………………………………………………
Leeftijd van de studiepopulatie:…………………………………………………………………………………………
Duur van de follow-up:…………………………………………………………………………………………
Uitkomstmaten(O):…………………………………………………………………………………………
Studiedesign(s):…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………

Checklist overige overwegingen
De stap van conclusie naar aanbeveling wordt apart gedocumenteerd onder het kopje ‘overige overwegingen’. De overige overwegingen leiden samen met de beschikbare evidence tot de aanbevelingen in de richtlijn. De overige overwegingen zijn in te delen in een tiental domeinen. Hieronder worden de overwegingen genoemd welke in reeds gepubliceerde richtlijnen staan vermeld.

1. Klinische relevantie (Hierbij kan enige overlap optreden met de paragraaf “wetenschappelijk bewijs”.)
   Klinische relevantie
   Sterkte van het effect vergeleken met geen interventie
   Consistentie van het beschikbare bewijs uit de verschillende studies
   Relatief voordeel van de interventie t.o.v. andere interventies
   Generaliseerbaarheid

2. Veiligheid
   Bijwerkingen
   Risico’s of complicaties op korte termijn
   Risico’s of complicaties op lange termijn

3. Patiëntenperspectief
   De behoefte en verwachtingen van de patiënt
   De te verwachte compliance
   De te verwachte tevredenheid over de uitkomst van de interventie
   De toegankelijkheid tot de zorginterventie
   De regel- en wetgeving die betrekking hebben op de patiënt

4. Professionele perspectief
   De risico’s die de professional loopt bij het toepassen van de interventie
   De tijdbesparing of verlies aan tijd door het invoeren van de interventie
   (De klinische autonomie)
   (De bereidheid tot het toepassen van nieuwe kennis en vaardigheden)
   (De attitude, normen en waarden van de professional)
   (De (organisatie)cultuur van de (verschillende) professional(s))

5. Beschikbaarheid van voorzieningen
   Voorzieningen beschikbaar in Nederland
   De (benodigde) ervaring en deskundigheid van professionals

6. Kosten(effectiviteit)

7. Zorgorganisatie
   Op welke wijze de organisatie van de zorg aangeboden dient te worden
   De grootte van de verandering in de organisatie/zorgproces
   De infrastructuur voor implementatie
   (Vergoeding door zorgverzekeraars)
   (De politieke en strategische consequenties)

8. Juridische consequenties
   De wet- en regelgeving die betrekking heeft op de professional
   Specifieke wet -en regelgeving voor de besproken interventie(s)
   (Juridische consequenties van het al dan niet naleven van de richtlijn)

9. Ethische overwegingen

10. Commerciële belangen bij het toepassen van de interventie

© Kwaliteitsinstituut voor de Gezondheidszorg CBO
Handleiding voor werkgroepleden, november 2007