- Doorbraak
- Indicatoren
- Ketenzorg
- Logistiek
- Patiëntgerichtheid
- Patiëntveiligheid
- Richtlijnen
- Overzicht richtlijnen
- Over richtlijnen
- Richtlijnontwikkeling
- EBRO cursus
- EBRO handleiding
- PDF-versie
- 1. Introductie
- 2. Praktische organisatie
- 3. Richtlijnwerkgroep
- 4. Knelpunten & uitgangsvragen
- 5. Literatuuronderzoek
- 6. Schrijven van teksten
- 7. Commentaarfase en autorisatie
- 8. Implementatie
- 9. Indicatoren
- 10. Actueel houden van richtlijnen
- A. Levels of evidence
- B. Checklists
- C. Belangenverklaring
- D. Aanvraag CBO literatuursearch
- E. Overzicht evidence-bronnen
- F. Handleiding Pubmed
- G. Literatuurbeoordelings formulieren
- H. Literatuurreferenties
- I. Voorbeelden
- J. Aanbevolen literatuur
- K. Verklarende woordenlijst
- L. Patiëntenparticipatie
- Patiëntenhandleiding
- Samenwerkingsverbanden
- Implementatie stoornissen gebruik alcohol
- Patiëntenparticipatie voor richtlijnontwikkelaar
- Addendum Obesitas, voor kinderen
- Visitatie
- Zelfmanagement
Handleiding EBRO2. Praktische organisatie van de richtlijnontwikkelingOp deze pagina vindt u de volgende items: 2.1. Contact CBO 2.2. Training Evidence-based Richtlijnontwikkeling, de EBRO-cursus 2.3. Tijdsinvestering Het CBO ondersteunt het ontwikkelen van richtlijnen. Een of meer adviseurs van het CBO begeleiden het proces van richtlijnontwikkeling. Er wordt ondersteuning geboden bij het zoeken, selecteren en samenvatten van de literatuur, het opstellen van de aanbevelingen en bij de eindredactie van de richtlijntekst. Ook kan de richtlijnontwikkeling secretarieel door het CBO worden ondersteund. 2.1. Contact CBO Het CBO is te bereiken via het algemene telefoonnummer: 030-2843900. Het CBO is gevestigd aan de Churchilllaan 11 in Utrecht. Kijk voor de actuele contactgegevens van de adviseur(s) en het secretariaat van uw werkgroep op de website van het CBO: www.cbo.nl. Een routebeschrijving is daar ook te vinden. 2.2. Training Evidence-based Richtlijnontwikkeling, de EBRO-cursus Ten behoeve van leden van werkgroepen wordt de EBRO-cursus georganiseerd (EBRO = evidence-based richtlijnontwikkeling). De EBRO-cursus sluit volledig aan op de methodiek van richtlijnontwikkeling zoals gepresenteerd in deze handleiding. Deze cursus wordt gegeven door het CBO in samenwerking met het Dutch Cochrane Center (DCC). Het doel van de cursus is om werkgroepleden de nodige kennis en vaardigheden aan te reiken voor het ontwikkelen van ‘evidence-based’ richtlijnen. Deelname aan de cursus wordt daarom aangeraden. De cursus bestaat uit twee dagen, waarin de volgende onderwerpen aan de orde komen: - algemene inleiding over evidence-based richtlijnontwikkeling; - criteria voor goede richtlijnen (AGREE Instrument); - knelpuntenanalyse, probleemformulering, onderwerpafbakening; - uitgangsvragen formuleren; - zoekstrategieën en selectiecriteria; - criteria voor beoordelen van wetenschappelijke literatuur (‘evidence’); - vertalen van ‘evidence’ in aanbevelingen met afweging van overige overwegingen (o.a. patiëntenperspectief); - opstellen van reviewcriteria en indicatoren; - disseminatie- en implementatiestrategieën. De cursus bestaat uit een combinatie van presentaties, werkgroepopdrachten, plenaire nabesprekingen en discussie. Cursisten ontvangen een syllabus, het boek ‘Evidence-Based Richtlijnontwikkeling. Een leidraad voor de praktijk’ (van Everdingen et al) en het boek ‘Inleiding in evidence-based medicine’ (Offringa et al.). Deelname aan de EBRO-cursus is gratis voor leden van werkgroepen die een richtlijn ontwikkelen met ondersteuning van het CBO. Kijk op de website van het CBO (www.cbo.nl) voor de data van de eerstvolgende EBRO-cursus. Sinds 2007 is het mogelijk om na de EBRO-cursus een aanvullend dagdeel te volgen over de implementatie van richtlijnen. Dit wordt verzorgd door de afdeling Kwaliteit van Zorg (WOK) van de universiteiten van Nijmegen en Maastricht. De NPCF en het CBO bieden een speciale training aan voor patiënten(-vertegenwoordigers) die deelnemen aan richtlijnontwikkeling. Het doel van deze training is dat patiënten(-vertegenwoordigers) leren hoe het proces van richtlijnontwikkeling in z'n werk gaat, wat hun rol/taak is in de werkgroep en op welke momenten en op welke wijze zij het patiëntenperspectief in de werkgroep kunnen inbrengen. 2.3. Tijdsinvestering Het ontwikkelen van een richtlijn is een intensief proces. Het CBO streeft naar een ontwikkelduur van de conceptrichtlijn van ten hoogste 18 maanden (gerekend vanaf de eerste werkgroepvergadering), waarbij gemiddeld elke 2 maanden een vergadering plaatsvindt. Tussentijds wordt in subgroepen gewerkt aan de conceptteksten. De subgroepen kunnen ervoor kiezen bijeen te komen of telefonisch te vergaderen. De communicatie vindt veelal via e-mail plaats. Met name het selecteren, beoordelen en samenvatten van de literatuur is een onderdeel van de richtlijnontwikkeling dat veel voorbereidingstijd kost. Afhankelijk van de financiering van de richtlijn wordt dit grotendeels door het CBO uitgevoerd in nauwe samenspraak met een of meerdere leden van de werkgroep. De werkgroepleden focussen zich dan primair op het formuleren van de aanbevelingen. Het proces van richtlijnontwikkeling wordt zo korter en een conceptrichtlijn kan dan binnen circa 12 maanden gereed zijn. © Kwaliteitsinstituut voor de Gezondheidszorg CBO Handleiding voor werkgroepleden, november 2007 |