Ketenzorg
Samen sterk voor betere zorg
Ketenzorg ontstaat niet zomaar. Betrokken partijen moeten zich inzetten om diverse onderdelen van deze zorg te ontwikkelen en af te stemmen. Het CBO kenmerkt ketenzorg als volgt:
Ketenzorg is een samenhangend geheel van zorginspanningen dat door verschillende zorgaanbieders onder een herkenbare regiefunctie wordt geleverd, waarbij het cliëntproces centraal staat (wat blijkt uit de geformaliseerde afspraken tussen betrokken zorgaanbieders over samenhang en continuïteit van de patiëntenzorg).
Het cliëntperspectief staat centraal en de zorg wordt ingericht op basis van geldende richtlijnen en standaarden, zodat de juiste zorg op de juiste plaats door de juiste persoon wordt geleverd.
Het begrip ketenzorg behelst dus meer dan alleen samenwerkingsafspraken. Het creëren van ketenzorg kent drie verschillende fasen, oriëntatie, ontwikkeling- en realisatiefase. Het CBO heeft 9 onderwerpen benoemd die van belang zijn voor het creëren van optimale ketenzorg. Deze items kunnen in de verschillende fases van de ontwikkeling worden toegepast. Bij de onderwerpen vindt u
een link naar de methodiek of naar het programma dat het CBO in huis heeft en de wijze waarop wij u kunnen helpen. Daarnaast bieden wij op maat begeleiding voor het creëren van optimale ketenzorg in uw praktijk,
In deze fasen dienen de volgende 9 items aan bod te komen:
Inhoud
- De kern van ketenzorg is het bepalen van de inhoud van de zorg door alle relevante ketenpartners. Hiervoor kunnen richtlijnen, zorgstandaarden, NHG standaarden en landelijke eerste lijn samenwerkingsafspraken (LESA) worden geraadpleegd. Het CBO is actief betrokken bij de ontwikkeling van vele richtlijnen en verschillende zorgstandaarden, waaronder de (keten)zorgstandaard dementie.
ICT
- De realisatie van ketenzorg is mede afhankelijk van de ondersteuning door ICT, een keteninformatie systeem (KIS). Diverse leveranciers kunnen systemen bouwen die zorgprocessen ondersteunen. Het is van belang om vooraf een pakket van eisen te bepalen waaraan een ICT-systeem moet voldoen. Twee belangrijke aandachtspunten zijn:
- Gegevens zijn voor alle zorgverleners inzichtelijk en dossiers zijn overdraagbaar.
- Het kunnen genereren van gegevens uit een database voor kwaliteitsverbetering is van belang voor de continue opvolging en borging van de gemaakte (contractuele) afspraken.
Financiering
- Voor ketenzorg zijn verschillende financiële stromen mogelijk. Het is van belang overeenstemming te vinden en openheid hierover te geven. De financiële impact van ketenzorg kan worden berekend door middel van een business case.
- Bekostiging. Vanuit de overheid is vastgesteld dat voor enkele ketenzorg modellen één bedrag betaald moet worden door de zorgverzekeraar in de vorm van een ketendiagnosebehandelcombinatie (ketendbc) op basis van zorgstandaarden.
- Over ketenzorg dat niet is opgenomen in de door de minister aangewezen ketenzorgmodellen kan met de zorgverzekeraar worden gesproken over het ontwikkelen van een ketendbc.
Organisatie
Het is belangrijk om de organisatie van ketenzorg goed vorm te geven. Denk hierbij aan het opstellen en vaststellen van:
- Projectplan
- Projectstructuur
- Samenwerking
Het CBO heeft veel ervaring opgedaan met bovenstaande. Wij kunnen u op maat adviseren bij bovenstaande in trajecten. In de cursus Grensverleggend Management worden de diverse onderdelen behandeld.
Communicatie
Bij ketenzorg is communicatie van groot belang, zowel met de cliënt, tussen professionals, in de organisatie en daarbuiten. Het CBO heeft ruime ervaring opgedaan met communicatie in trajecten en heeft communicatieadviseurs in dienst.
Patiënt betrekken
- Er zijn verschillende manieren om patiënten te betrekken in de ontwikkeling van de zorg. Het CBO werkt aan activiteiten die zich richten op:
- Regie aan de patiënt
- Denken vanuit de patiënt
- Werken met de patiënt
- Met patiëntenparticipatie heeft het CBO veel ervaring opgedaan. Dit is onder meer gebeurd binnen het programma Sneller Beter. Er vindt doorlopend ontwikkeling plaats van de kennis en instrumenten op dit terrein. Informatie hierover en een toolbox patiëntenparticipatie vindt u hier: Patiënt op 1.
- Omdat de patiënt onderdeel is van de keten moet er worden nagedacht op welke wijze de patiënt betrokken wordt bij zijn of haar zorgproces. Op het gebied van zelfmanagement heeft het CBO diverse methodieken en tools ontwikkeld. Het landelijk Actieprogramma Zelfmanagement wordt uitgevoerd door het CBO.
Regie
- Wanneer overeenstemming is over de zorg en na een pilot is gebleken dat de wijze van samenwerking gecontinueerd gaat worden kan worden besloten de stuurgroep / projectgroep te laten opgaan in een andere organisatievorm. Binnen deze organisatie dient bekeken te worden wie de rol van ketenregisseur / directeur heeft. Overweging is duaal management op medisch en financieel vlak. Het CBO heeft voor dit onderwerp ervaring met de training Grensverleggend management.
Monitoring
- Zodra er sprake is van een structurele keten is het van belang verschillende aspecten continu op te volgen:
- Proces indicatoren; binnen alle verbeterprojecten van het CBO komen proces indicatoren uitgebreid aan de orde;
- Uitkomst indicatoren; deze worden opgesteld om te kunnen bepalen of de beoogde doelen ook behaald zijn;
- Contractuele afspraken; binnen de plan-do-study-act cyclus wordt uitgebreid aandacht besteed aan de borging van de gemaakte afspraken en uitkomsten. Deze cyclus komt onder andere terug in verbeterprogramma’s als Klinische Paden en Doorbraak.
Blijven verbeteren
- De kwaliteit van zorg dient gewaarborgd te blijven door een continu verbeterproces. Een voorbeeld hierbij is de ontwikkeling van ketenindicatoren. En uiteraard het monitoren van de uitkomsten en het vertalen daarvan in concrete plannen en acties, waarbij actiegerichtheid ventraal staat. Voorbeelden zijn te vinden binnen het landelijk netwerk dementie.
Publicaties
In de loop der jaren zijn diverse artikelen over ketenzorg verschenen. Klik hier voor een overzicht.
Contact
Heeft u een vraag of voorstel? Bel of mail met Ina Diermanse, tel.: 030 – 284 39 82; e-mail: i.diermanse@cbo.nl.
| 
