Home Over het CBOOverzicht van projectenKwaliteitsAcademie NederlandPublicatiesNieuwsbrievenContact

Doorbraakproject Prikkelbare Darm Syndroom


Wilt u werken aan structurele en zichtbare verbeteringen voor patiënten met Prikkelbare Darm Syndroom? Het CBO is, in samenwerking met de Nederlandse Vereniging voor MDL artsen (NVMDL) en de PDS Belangenvereniging bezig met de voorbereidingen voor een Doorbraakproject PDS. Het Doorbraakproject Prikkelbare Darmsyndroom heeft ambitieuze doelen de kwaliteit van leven, de organisatie van zorg én het professioneel handelen te verbeteren. U kunt zich nu aanmelden voor deelname.

Waarom dit project?

Het Prikkelbare Darm Syndroom is een chronische darmaandoening, die gekenmerkt wordt door oa. terugkerende episodes van buikpijn en veranderde stoelgangpatronen. Ongeveer 14 tot 24% van de vrouwen en 5 tot 19% van de mannen hebben PDS (Webb e.a. 2007). Voor MDL-artsen vormt het op de polikliniek vaak een grote patiëntengroep. De aandoening leidt regelmatig tot ernstige klachten voor de patiënt en geeft een hoger jaarlijks ziekteverzuim dan de griep (Smout 2001). Patiënten voelen zich vaak onbegrepen door zowel artsen als hun omgeving. Gemiddeld worden 400 a 500 patiënten per ziekenhuis per jaar naar de MDL artsen verwezen.De zorg voor deze grote groep patiënten kan aanzienlijk worden verbeterd. Hoewel genezing niet mogelijk is, is wel vermindering van klachten haalbaar. Er zijn mogelijkheden voor het realiseren van winst voor zowel de patiënt, de zorgverlener als de organisatie.

Op basis van een in 2009 uitgevoerde haalbaarheidsstudie naar de mogelijkheden voor het uitvoeren van een verbeterproject hebben het CBO en de NVMDL besloten in 2010 een Doorbraakproject te starten voor deze patiëntengroep. Er zijngoede voorbeelden en richtlijnen in binnen- en buitenland beschikbaar, maar de verspreiding van deze goede voorbeelden en beschikbare kennis is een aandachtspunt.. Dit project wil de kloof tussen wat we weten en wat we doen overbruggen.

Welke doelstellingen worden nagestreefd?

Tijdens het Doorbraakproject PDS gaan multidisciplinaire teams aan de slag met het optimaliseren van het zorgproces voor PDS patiënten. Doel hiervan is een snellere diagnose en een effectievere behandeling, die beter aansluit bij de ervaringen en wensen van de patiënt. De teams gaan veranderingen invoeren om de variatie in diagnostiek en behandeling te verminderen, onnodige herhaalconsulten en scopieën te verminderen, de voorlichting en begeleiding van patiënten te verbeteren en de communicatie onderling maar ook met de huisarts te verbeteren.

Door mee te doen aan het Doorbraakproject PDS:
  • Kunt u winst behalen voor de patiënt, voor u als zorgverlener en voor uw zorgorganisatie. Dit door o.a. de diagnostiek te standaardiseren, de behandeling te uniformeren, onnodige herhaalconsulten te voorkomen, het aantal scopieën te verminderen, de voorlichting en begeleiding van patiënten te optimaliseren en de communicatie binnen uw zorgorganisatie maar ook met de huisarts te verbeteren. Kortom, u werkt aan de kwaliteit van zorg én maakt een efficiency-slag
  • Helpt u de patiënttevredenheid te verbeteren en de kwaliteit van leven van patiënten met PDS te verhogen.
  • Bent u als deelnemer in staat te leren van de kennis en ervaring van elkaar en experts over optimaal gebleken zorgpraktijken en overbruggen we gezamenlijk de kloof tussen wat we weten en wat we doen. De bestaande kennis uit (inter)nationale richtlijnen over PDS wordt zoveel als mogelijk toegepast tijdens de optimalisatie van het zorgproces voor PDS patiënten.
  • Krijgt u inzicht in de business case van dit verbetertraject voor uw eigen organisatie. Met behulp van een rekenmodel kunnen zowel kwalitatieve als kwantitatieve kosten en opbrengsten tegen elkaar afgewogen worden.
    De eerste uitwerkingen van de algemene business case wijzen op potentiële winst op het gebied van:
    • Toename van de kwaliteit van leven van patiënten
    • Verminderen van (herhaal)consulten met MDL arts met 30%
    • Vermindering coloscopieën met 50%
    • Vermindering van de toegangstijden


Hoe is het project opgezet?

Tijdens dit implementatietraject gaan 8 tot 12 ziekenhuizen tegelijk, op basis van "goede voorbeelden" en waar mogelijk aanbevelingen uit relevante richtlijnen, veranderingen invoeren gericht op verbetering van een bestaande situatie. De multidisciplinaire teams vormen tijdens de duur van een project een tijdelijk samenwerkingsverband en komen in een periode van 15 maanden 4x bij elkaar tijdens een werkconferentie. De teams worden daarnaast individueel begeleid door een adviseur van het CBO en -op afstand- door een inhoudelijk multidisciplinair expertteam. Voorzitter van dit Doorbraakproject en het expertteam is heer dr. M.H. (Marten) Otten (MDL-arts, Meander Medisch Centrum te Amersfoort). Gedurende het gehele project worden (een vaste set en indien gewenst organisatiespecifieke) indicatoren gemeten.

Tijdens het Doorbraakproject wordt gebruik gemaakt van goede voorbeelden uit binnen- en buitenland op dit terrein. De teams worden in staat gesteld om zelf keuzes te maken uit de aangedragen interventies om zo het optimale zorgproces voor PDS patiënten in de specifieke context van de eigen organisatie vorm te geven. Hierbij wordt aansluiting gezocht met de multidisciplinaire richtlijn PDS die in 2010 beschikbaar komt en met overige relevante richtlijnen, zoals de conceptrichtlijn Somatisch Onvoldoende verklaarde Lichamelijke Klachten (SOLK).

De kosten voor deelname aan het Doorbraakproject bedragen 21.000,- euro per deelnemend team.


Interesse of behoefte aan meer informatie?

Een uitgebreidere beschrijving van dit project treft u aan in de factsheet, evenals een inschrijfformulier.

Wilt u op de hoogte gehouden worden over dit project of wilt u meer informatie?
Praktische zaken: projectassistent Hennie Doomernik, e-mail: h.doomernik@cbo.nl.
Inhoudelijke informatie: Mona van de Steeg, e-mail: m.vandesteeg@cbo.nl,  tel.: 030 – 284 57 15 of Femke Seesing, e-mail: f.seesing@cbo.nl,  tel.: 030 – 284 57 05.

Publicaties / referenties

  • Bonarius S, de Wit NJ, Witteman BJM. Meer grip op buikklachten. Medisch Contact, 2009, 41, 1689-1692.
  • National Institute for Health and Clinical Excellence. Irritable bowel syndrome in adults: Diagnosis and management of irritable bowel syndrome in primary care. London, 2008. http://www.nice.org.uk/CG061
  • Nederlands Huisartsen Genootschap. NHG Standaard Prikkelbaredarmsyndroom M71. 2001. 
  • Smout, AJ.P.M. Prikkelbare Darm Syndroom. In de serie ‘Spreekuur thuis’. Wormer: Inmerc. 2001.
  • Trimbos-Instituut en Kwaliteitsinstituut voor de Gezondheidszorg CBO. Conceptrichtlijn Somatisch Onvoldoende verklaarde Lichamelijke Klachten en Somatoforme Stoornissen. 2009.
  • Webb AN, Kukurozovic RH, Catto-Smith AG, ea. Hypnotherapy for treatment of irritable bowel syndrome (protocol). Cochrane Database of Systematic Reviews, issue 1. 2007.
  • Welters M. Patiëntenonderzoek PDSB, een onderzoek naar de ervaringen met Prikkelbare Darm Syndroom onder patiënten/leden van de PDSB Belangenvereniging als input voor een nieuwe multidisciplinaire behandelrichtlijn. VWBintermedical bv, 2009.
  • www.nvmdl.nl
  • www.pdsb.nl
  • Presentatie Doorbraakproject op NVMDL symposium 27 mei 2010