Home Over het CBOKwaliteitsAcademie NederlandPublicatiesNieuwsbrievenContact

Op Eigen Benen Vooruit!

Meld u nu aan voor de verspreidingsfase van dit Actieprogramma!

In januari 2010 is de eerste van drie rondes van de verspreidingsfase van het Actieprogramma Op Eigen Benen Vooruit! gestart. Het Actieprogramma is gericht op het invoeren van verbeteringen op het gebied van de inhoud en de organisatie van de zorg voor jongeren met chronische, somatische aandoeningen. De belangrijkste uitdaging is om jongeren met chronische aandoeningen beter te ondersteunen bij het verwerven van zelfmanagement en zelfredzaamheid in hun transitie (overgang) naar volwassenheid. Daarbij worden inhoudelijke en organisatorische verbeteringen in de transitie van kinderzorg naar de zorg voor volwassenen nagestreefd. In de afgelopen twee jaar is het Actieprogramma ontwikkeld en getest. Er zijn interventies verzameld in een toolkit, er is een raamwerk opgesteld en tien verbeterteams uit ziekenhuizen en revalidatiecentra zijn in 2008-2009 aan de slag gegaan met verbeteracties in de praktijk. Vanaf januari 2010 worden de interventies in rondes van één jaar landelijk verspreid over de zorginstellingen in de verspreidingsfase. De eerste ronde (ronde 2010) is gestart en u kunt zich nu aanmelden voor de laatste ronde, ronde 2011.

Waarom dit Actieprogramma?

Tenminste 14% van de Nederlandse jeugd kampt met een chronische aandoening; dit aantal neemt nog steeds toe. Ook zij moeten zo opgroeien dat zij straks als volwassenen zelfstandig in de maatschappij kunnen functioneren. Hun aandoening maakt dit vaak lastig. De zorgverlening beperkt zich namelijk meestal tot de medische en functionele aspecten van hun aandoening. Daarbij legt de pediatrie meer de nadruk op hun beperkingen en is er binnen de volwassenzorg te weinig aandacht voor de problematiek van adolescenten. In de puberteit is deze groep erg kwetsbaar. Zorgverleners uit de kinder- en volwassenzorg rapporteren veel problemen met jeugdigen variërend van onvoldoende zelfstandigheid tot onvoldoende therapietrouw. De problemen spitsen zich toe rond het 18e levensjaar als jongeren de overstap van pediatrie naar de zorg voor volwassenen maken.
In Nederland bestaan diverse voorbeelden van ziekenhuizen en poliklinieken die erin geslaagd zijn de transitie van deze groep patiënten beter te structureren en hun zelf-management te bevorderen. Helaas verspreiden deze goede voorbeelden zich niet vanzelf.
Het landelijk Actieprogramma Op Eigen Benen Vooruit wil aantoonbare en blijvende verbeteringen in de zorg voor jongeren met chronische, somatische aandoeningen bewerkstelligen door deze voorbeelden over het land te verspreiden. Het betreft een gezamenlijk initiatief van de Hogeschool Rotterdam, Kenniskring Transities in Zorg, een onderdeel van het Erasmus MC en het CBO.

Wat zijn de doelstellingen?

'Op Eigen Benen Vooruit!' heeft de volgende doelstellingen voor ogen:

  • het bevorderen van zelfmanagement en zelfredzaamheid bij jongeren met chronische aandoeningen in de leeftijdsgroep van 12 - 25 jaar;

  • het verbeteren van de organisatie rondom hun transitie van jeugd- naar volwassenenzorg. 


Er is ook een film over het actieprogramma verschenen. De film Klaar? Over!



De film is bedoeld om zorgprofessionals te informeren in inspireren om deel te nemen aan het Actieprogramma. De film laat zien waarom twee teams aan de Testfase van het Actieprogramma hebben meegedaan, wat zij hebben bereikt en waar ze tegenaan gelopen zijn. Ook zijn in de film ervaringen van zowel jongeren, ouders als zorgverleners met verschillende interventies en tools, zoals het Individueel TransitiePlan (ITP), spiegelgesprekken, dossieronderzoek, jongeren alleen in de spreekkamer en gemeenschappelijk beleid te zien.


Evaluatieonderzoek

Parallel aan het Actieprogramma 'Op Eigen Benen Vooruit!' vindt een onafhankelijk evaluatieonderzoek plaats. Doel van dit onderzoek is: te toetsen of de interventies daadwerkelijk tot verbeteringen hebben geleid. Het Instituut Beleid & Management Gezondheidszorg van Erasmus MC is verantwoordelijk voor de uitvoering van dit onderzoek. Dit eerste Doorbraakproject voor de kinderzorg zal naderhand met een groot congres worden afgesloten.

Te verwachten resultaten

Er zijn meerdere aangrijpingspunten om zelfredzaamheid en zelfmanagement te bevorderen en de transitie naar volwassenzorg te ondersteunen. Door tegelijkertijd op meerdere punten veranderingen aan te brengen kunnen drastische verbeteringen worden gerealiseerd. Naar verwachting zullen daardoor niet alleen de zelfredzaamheid en het zelfmanagement van deze patiëntencategorie maar ook hun tevredenheid en die van medewerkers, én de algemene kwaliteit van zorg toenemen.

Wat zijn de criteria voor deelname?

Deelname aan de verspreidingsfase staat open teams uit ziekenhuizen en revalidatie-instellingen betrokken bij de behandeling van jongeren met chronische aandoeningen. Daarbij kan het gaan om een team uit een deelspecialisatie, een specifieke aandoening of een cluster van aandoeningen. Voor deze teams gelden wel een aantal voorwaarden voor deelname:
  • gemotiveerd team van zorgverleners die de uitgangspunten delen, het plan van aanpak omarmen en tijd en energie kunnen en willen steken in het project;
  • minimaal patiëntenbestand van 35 jongeren met chronische aandoeningen ouder dan 12 jaar;
  • steun van het hoger management of de directie, die de benodigde tijd, middelen en menskracht ter beschikking stelt en zich committeert aan het project;
  • een projectleider die het project op locatie kan trekken en de contactpersoon richting het kernteam is;
  • bereidheid om in het project een voortrekkersrol en voorbeeldfunctie te vervullen voor andere teams die aan de slag willen gaan met het actieprogramma;
  • bereidheid tot deelname aan het evaluatieonderzoek op project- en individueel(jongere/ouder) niveau;
  • bereidheid tot samenwerking met (lokale) patiëntenvereniging(en);
  • een evenwichtige samenstelling van een (multidisciplinair) team, waarin de bij verandering betrokken disciplines zoveel mogelijk zijn vertegenwoordigd;
  • (eventueel) aanwezigheid van best practices

    Van de deelnemende teams wordt een eigen bijdrage van € 10.000 gevraagd. Dit komt overeen met 50% van de uitvoerings- en begeleidingskosten van het Actieprogramma. Daarvoor worden werkconferenties georganiseerd en ontvangt elk team toegang tot de toolkit met interventies, persoonlijk advies en begeleiding door adviseurs en inhoudelijke experts bij de planning en uitvoering van verbeteringen.
    Deelname aan het evaluatieonderzoek levert een bonus van € 450 op.

Hoe kunt u zich aanmelden?

Teams met belangstelling voor deelname aan het Actieprogramma kunnen dit kenbaar maken door het invullen van een belangstellingsformulier. Dit formulier kunt u downloaden via www.opeigenbenen.nu en kan (digitaal) opgestuurd worden naar opeigenbenen@hro.nl.

Meer informatie

Heeft u nog vragen? Neem dan contact op met Christa van Ommeren, projectassistent, 030 – 28 43 942; e-mail: c.vanommeren@cbo.nl.

Heeft u inhoudelijke vragen? Neem dan contact op met AnneLoes van Staa of Jeroen Havers, projectleiders Actieprogramma, tel. 030 – 284 39 78; e-mail: j.havers@cbo.nl.